Dipeptyd pochodzący z piersi kurczaka – anseryna podniosła wyniki pamięci u osób z MCI

Streszczenie: Dipeptyd pochodzący z piersi kurczaka, zwany anseryną, przyniósł zaskakująco wyraźny efekt u osób z łagodnym upośledzeniem poznawczym (MCI). W 12‑tygodniowym, randomizowanym badaniu podano 500 mg anseryny dziennie, co zwiększyło wynik MMSE średnio o ok. 1,9 punktu, podczas gdy grupa placebo nie odnotowała zmian (p = 0,036). Proponowany mechanizm opiera się na neutralizacji kwasu podchlorynowego – reaktywnej cząsteczki powiązanej z neurozapaleniem. Wynik ten jest spójny z wcześniejszymi pracami nad karnozyną oraz meta‑analizą z 2024 roku, które wykazały lepsze odtwarzanie po przerwie. Należy jednak pamiętać, że badanie objęło jedynie 30 uczestników i wykorzystało tylko jeden test poznawczy, co ogranicza interpretację wyników.

Co to jest anseryna?

Anseryna (beta‑alanil‑3‑metyl‑L‑histydyna) jest dipeptydem, czyli związkiem dwóch połączonych aminokwasów. Jest blisko spokrewniona z karnozyną, szerzej badanym związkiem o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwglikacyjnym. Obie substancje należą do rodziny dipeptydów zawierających histydynę.

Anseryna występuje w dużych ilościach w mięśniach ptaków i ryb. Charakterystycznym źródłem jest pierś kurczaka, ale również tuńczyk i inne ryby. Dlatego w anglojęzycznych wyszukiwaniach często pojawia się fraza „chicken breast peptide brain”. Anserynę można pozyskać jako suplement jednoskładnikowy (zwykle z wyciągów z kurczaka lub ryb) lub w postaci mieszanek z karnozyną.

Badanie: kto, co i jak długo

Badanie prowadzone przez Masuokę i współpracowników, z Tatsuhiro Hisatsune jako autorem senior, było randomizowanym, podwójnie zaślepionym i kontrolowanym placebo badaniem przeprowadzonym w Japonii.

• Uczestnicy: 58 starszych ochotników
• Randomizacja: 36 osób z MCI przydzielono do grupy anseryny (500 mg/dzień) lub placebo
• Czas trwania: 12 tygodni
• Analiza: 30 osób (po 15 w każdej grupie) po wykluczeniu drop‑outów
• Pomiar: Mini‑Mental State Examination (MMSE) na początku i po interwencji

Wyniki

Grupa	Średni przyrost MMSE	Odchylenie standardowe	p‑wartość
Anseryna	+1,9 punktu	2,0	0,036
Placebo	0,0 punktu	2,8	—

Po skorygowaniu wyników o dzienne spożycie anseryny w diecie różnica stała się jeszcze wyraźniejsza (p = 0,0176).

MMSE ma maksymalnie 30 punktów, więc przyrost 1,9 punktu jest niewielki, ale w kontekście populacji z MCI, u której zazwyczaj oczekuje się stabilności lub powolnego spadku, taki efekt jest interesujący.

Proponowany mechanizm (w prostych słowach)

1. Neutrofile – komórki odpornościowe – wydzielają enzym mieloperoksydazę (MPO).
2. MPO przekształca chlor i nadtlenek wodoru w kwas podchlorynowy (HClO) – silny czynnik utleniający, podobny do domowego wybielacza.
3. Nadmiar HClO w mózgu może uszkadzać komórki nerwowe i napędzać procesy neurozapalne, które są powiązane z progresją choroby Alzheimera.

Anseryna ma wiązać kwas podchlorynowy i neutralizować go, co potencjalnie hamuje łańcuch zapalny wywołany przez MPO. Badanie nie mierzyło bezpośrednio poziomów HClO ani innych markerów zapalnych, więc mechanizm pozostaje hipotezą.

Jak to wpisuje się w dotychczasową literaturę?

• Mieszanki anseryny i karnozyny (zwykle w stosunku 4:1, dawka ok. 1 g dziennie) wykazały w japońskich badaniach poprawę pamięci oraz lepszy przepływ krwi w mózgu u osób starszych.
• Meta‑analiza z 2024 r. w Nutrition Reviews podsumowała badania nad dipeptydami histydynowymi i wykazała znaczącą poprawę w przypominaniu po przerwie, czyli w zadaniach wymagających odtworzenia wcześniej zapamiętanej informacji.
• Prezentowane tu badanie dodaje nową informację: samodzielna anseryna w niższej dawce (500 mg) może wywołać podobny, choć subtelny, efekt u osób już z MCI.

Praktyczne wnioski

• Dawka – 500 mg anseryny dziennie (jedna tabletka lub kapsułka). W poprzednich badaniach z mieszankami podawano łącznie ok. 1 g dipeptydów.
• Źródła żywności – pierś kurczaka oraz ryby (np. tuńczyk). Uzyskanie takiej ilości wyłącznie z diety może być trudne, stąd popularność suplementów.
• Rodzaje suplementów – na rynku dostępne są: (a) czysta anseryna, (b) mieszanki anseryny z karnozyną. Warto zwracać uwagę na deklarowaną zawartość miligramów na porcję.
• Kto może rozważyć suplementację? – osoby starsze z subiektywnymi obawami o pamięć lub z rozpoznanym MCI, po konsultacji z lekarzem. Nie jest to lek na demencję i nie zastępuje standardowych zaleceń (aktywność fizyczna, prawidłowy sen, kontrola ciśnienia, zdrowa dieta).

Główne ograniczenia badania

1. Mała grupa – jedynie 30 uczestników w analizie; małe próby mogą zawyżać wielkość efektu.
2. Krótki okres – 12 tygodni nie pozwala ocenić trwałości efektu.
3. Pojedynczy test – MMSE jest narzędziem ogólnym, podatnym na zmienność wynikającą z treningu, nastroju czy warunków testowych.
4. Jedna populacja – uczestnicy pochodzili wyłącznie z Japonii; wyniki mogą nie przenosić się bezpośrednio na inne grupy etnograficzne.
5. Drop‑outy – z 36 randomizowanych osób ostatecznie przeanalizowano 30, co może wprowadzać bias.
6. Granica istotności – p = 0,036 jest poniżej tradycyjnego progu 0,05, ale nie jest bardzo niska; potrzebna jest replikacja.

Żadne z tych ograniczeń nie dowodzi braku działania anseryny, ale podkreślają konieczność większych, dłuższych i wieloośrodkowych prób z szerokim zakresem testów poznawczych oraz pomiarami biomarkerów zapalnych.

Konkluzja

Anseryna to dipeptyd pochodzenia żywnościowego, którego mechanizm działania (neutralizacja kwasu podchlorynowego) ma solidne podstawy biologiczne. Jedno, stosunkowo małe badanie kliniczne wykazało, że 500 mg dziennie może zwiększyć wynik MMSE o około 2 punkty w ciągu 12 tygodni, podczas gdy grupa placebo pozostaje bez zmian. W połączeniu z wcześniejszymi badaniami mieszanek dipeptydów i meta‑analizą z 2024 r. potwierdzającą korzyść w przypominaniu po przerwie, anseryna wydaje się obiecującym, choć wciąż wstępnym, suplementem wspierającym funkcje poznawcze. Przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem, szczególnie w przypadku istniejących problemów zdrowotnych lub przyjmowania innych leków.