ਦੈਨੀਕ ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ ਨੇ COSMOS ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਐਪੀਜੇਨੈਟਿਕ ਉਮਰ ਘੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕੀਤਾ
ਸਸਤਾ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ ਸ਼ਾਇਦ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਾਇਓਲੋਜਿਕਲ ਉਮਰ ਘੜੀਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ‑ਜੇਹੀ ਠੀਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਝੁਕਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। Nature Medicine (2026) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ COSMOS ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀ‑ਸਪੈਸੀਫਾਈਡ ਐਂਸੀਲਰੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਦੈਨੀਕ ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ‑ਮਲਟੀਮਿਨਰਲ (MVM) ਨੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦੂਜੇ‑ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਐਪੀਜੇਨੈਟਿਕ ਘੜੀਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘਟਾਇਆ। ਇਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਕੋਕੋਆ ਐਕਸਟ੍ਰੈਕਟ ਨੇ ਕੋਈ ਮਾਪਣਯੋਗ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ। ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਲੰਬੀ ਜਾਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਉਮਰ 'ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਅਸਰ ਪਾਏਗਾ।
ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ
COSMOS (COcoa Supplement and Multivitamin Outcomes Study) ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਸਤਖੇਪਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ: ਦੈਨੀਕ ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਦੈਨੀਕ ਕੋਕੋਆ ਐਕਸਟ੍ਰੈਕਟ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਕਈ ਉਮਰ‑ਸਬੰਧੀ ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ’ਤੇ ਲਾਭਪ੍ਰਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਮਰ ਦੀ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ’ਤੇ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਇਹ ਐਂਸੀਲਰੀ ਅਧਿਐਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੀਧੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। 958 ਭਾਗੀਦਾਰ (482 ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ 476 ਪੁਰਸ਼) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ DNA ਮੈਥਾਈਲੇਸ਼ਨ ਪੈਟਰਨ ਮਾਪੇ ਗਏ। ਹਸਤਖੇਪ ਇਹ ਸਨ:
- ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ‑ਮਲਟੀਮਿਨਰਲ: Centrum Silver – ਇੱਕ ਆਮ ਓਵਰ‑ਦ‑ਕਾਊਂਟਰ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨ, ਜੋ 50+ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਕੋਕੋਆ ਐਕਸਟ੍ਰੈਕਟ: ਦਿਨ ਵਿੱਚ 500 ਮਿ.ਗਰ. ਕੋਕੋਆ ਫਲੈਵੈਨਾਲਸ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 80 ਮਿ.ਗਰ. (-)-ਐਪੀਕੈਟੀਚਿਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
- ਪਲੇਸਬੋ ਗਰੁੱਪ।
ਬਾਇਓਲੋਜਿਕਲ ਉਮਰ ਨੂੰ ਪੰਜ DNA ਮੈਥਾਈਲੇਸ਼ਨ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨਾਲ ਅੰਕਿਆ ਗਿਆ: PCHannum, PCHorvath, PCPhenoAge, PCGrimAge ਅਤੇ DunedinPACE। "PC" ਵਰਜਨ ਮੁੱਖ‑ਘਟਕ (principal‑component)‑ਅਧਾਰਤ ਘੜੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸ਼ੋਰ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ
ਪਲੇਸਬੋ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ ਨੇ ਦੋ ਦੂਜੇ‑ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਗਤੀ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ‑ਜੇਹਾ ਘਟਾਇਆ, ਜੋ ਸਿਹਤ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ’ਤੇ ਟਰੇਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਲੰਡਰ ਉਮਰ 'ਤੇ:
- PCGrimAge: ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ -0.113 ਸਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ (95 % CI -0.205 ਤੋਂ -0.020; P = 0.017)।
- PCPhenoAge: ਫਰਕ -0.214 ਸਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ (95 % CI -0.410 ਤੋਂ -0.019; P = 0.032)।
ਸਧਾਰਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਆਮ ਮਿਆਦ ’ਚ ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ PCGrimAge ਲਗਭਗ 0.11 ਸਾਲ ਘੱਟ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਤੇ PCPhenoAge ਲਗਭਗ 0.21 ਸਾਲ ਘੱਟ। ਦੋ‑ਸਾਲੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ’ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਘੱਟੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਵਿਸ਼ਵਾਸ‑ਯੋਗ ਇੰਟਰਵਲ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਘੱਟੀ ਉਮਰ ਘੜੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ‑ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਘੜੀਆਂ – PCHannum, PCHorvath ਅਤੇ DunedinPACE – ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਮਰ ਵਧਣ ਵਾਲਿਆਂ ’ਚ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਖੋਜ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕੌਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪ੍ਰਦ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਟੀਮ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਬਾਇਓਲੋਜਿਕਲ ਉਮਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਵੰਡਿਆ, ਤਾਂ ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ ਦਾ PCGrimAge ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਮਰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ (‑0.236 ਸਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ; 95 % CI ‑0.380 ਤੋਂ ‑0.091)। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਸਧਾਰਣ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਗਭਗ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਸੀ (‑0.013; 95 % CI ‑0.130 ਤੋਂ 0.104)। ਇਹ ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨ ਅੰਕੜੇਗਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ (P = 0.018)।
ਇਹ ਪੈਟਰਨ ਇੱਕ ਆਮ ਜੀਵ‑ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ: ਜੋ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਮਰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਥੋੜੀ‑ਬਹੁਤ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਬ‑ਗਰੁੱਪ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿਪੋਥੈਸਿਸ‑ਜਨਰੇਟਿੰਗ ਮੰਨ ਕੇ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਕੋਕੋਆ ਫਲੈਵੈਨਾਲਸ: ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ
ਕੋਕੋਆ ਐਕਸਟ੍ਰੈਕਟ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ‑ਸਵਾਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਲਈ ਵੱਡੀ ਧਿਆਨ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਲੈਵੈਨਾਲਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਐਂਟੀ‑ਏਜਿੰਗ ਕੰਪਾਉਂਡ ਵਜੋਂ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਦੈਨੀਕ 500 ਮਿ.ਗਰ. ਕੋਕੋਆ ਫਲੈਵੈਨਾਲਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਜ ਐਪੀਜੇਨੈਟਿਕ ਘੜੀਆਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਮਿਕੈਨਿਜ਼ਮ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ) ’ਚ ਲਾਭ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਡੋਜ਼ ’ਤੇ ਘੜੀ‑ਅਧਾਰਤ ਉਮਰ ਨੂੰ ਹੌਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ’ਚ ਕਿੰਨਾ ਭਰੋਸਾ ਕਰੀਏ?
ਲੇਖਕ ਖੁਦ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ "ਅੰਕੜਾਤਮਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਰ ਛੋਟਾ" ਅਤੇ "ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਲੀਨੀਕਲ ਮਾਇਨਾ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਹਨ:
- ਐਪੀਜੇਨੈਟਿਕ ਘੜੀਆਂ ਸੁਰੋਗੇਟ ਮਾਰਕਰ ਹਨ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ‑ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਘੜੀ ਨੂੰ ਇੰਟਰਵੇਂਸ਼ਨ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਆਕਾਰ ਹਲਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ‑ਯੋਗ ਇੰਟਰਵਲ ਚੌੜੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੀ‑ਜੇਹੀ ਬਦਲ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ P‑ਮੁੱਲ (0.017 ਅਤੇ 0.032) ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਦੋਂ ਕਈ ਘੜੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।
- ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਵਧਣਾ, ਕਾਇਮ ਰਹਿਣਾ ਜਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋਣਾ ਅਸਪਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਿਆ ਕਿ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਵਿਟਾਮਿਨ ਜਾਂ ਮਿਨਰਲ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਅਧਿਐਨ COSMOS ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੋਜਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ ਕੁਝ ਉਮਰ‑ਸਬੰਧੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ’ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇ ਘੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੀਵ‑ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਮਰ ਨੂੰ ਹੌਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਿਨੀਕਲ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਸਮਝਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਹ ਇਕ ਹਿਪੋਥੈਸਿਸ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਤੀਜਾ।
ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਿੱਖਿਆ
- ਕੀ ਲਿਆਇਆ: ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ Centrum Silver – ਸਸਤਾ, ਆਮ ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ – ਕੋਈ ਵਿਲਾਸੀ ਲਾਂਗਵੀਵੀਟੀ ਸਟੈਕ ਨਹੀਂ।
- ਕੌਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪ੍ਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਾਇਓਲੋਜਿਕਲ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਮਰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਭ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਐਪੀਜੇਨੈਟਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ, ਅਤੇ ਵਪਾਰਿਕ ਘੜੀ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵੀ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਕੋਕੋਆ ਫਲੈਵੈਨਾਲਸ: ਉਮੀਦ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਕੋਕੋਆ ਐਕਸਟ੍ਰੈਕਟ ਤੁਹਾਡੇ ਮਿਥਾਈਲੇਸ਼ਨ‑ਘੜੀ ’ਤੇ ਕੋਈ ਲਾਹਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ (ਸਵਾਦ, ਮਨੋਰੰਜਨ) ਲਈ ਇਸਦਾ ਆਨੰਦ ਲਓ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਐਪੀਜੇਨੈਟਿਕ ਐਂਟੀ‑ਏਜਿੰਗ ਟੂਲ ਵਜੋਂ ਨਾ ਸਮਝੋ।
- ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ: ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਵਰਜ਼ਿਸ਼, ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਕਲੀਨੀਕਲ ਲਾਭ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼
COSMOS ਦੀ ਐਪੀਜੇਨੈਟਿਕ ਵਰਜਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਟੈਸਟ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਂਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਆਮ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਉਮਰ ਦੀ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਮਲਟੀਵਿਟਾਮਿਨ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪਰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਉਮੀਦਵਰ ਤੋੜ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਕਿ ਹੌਲੀ ਘੜੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਰੁਚਿਕਰ, ਘੱਟ‑ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਹਾਲੇ ਅਪਰਮਾਣਿਤ ਕਲੀਨੀਕਲ ਮਹੱਤਵ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
