ਉਸ ਪੈਂਟਰੀ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਜੋ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧ-ਉਮਰ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਤੀਖਾ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਡੇ ਕਬਾੜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਬਾਰਸਿਲੋਨਾ ਦੇ ਇਕ ਨਵੇਂ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਦੀ ਮਾਪੀ ਹੋਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਾਤਰਾ ਖਾਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਤੇ ਗਤੀ (processing speed) ਦੇ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਸਕੋਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੋਈ ਨੋਟਰੋਪਿਕ ਸਟੈਕ, ਪੈਪਟਾਈਡ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਐਕਸਟ੍ਰੈਕਟ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਟਮਾਟਰ ਪੇਸਟ ਹੈ।
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣੋਗੇ
- ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ
- ਨਤੀਜੇ ਕਿਹੜੇ ਸਨ
- ਦੋਜ਼ ਕਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
- ਓਲੀਵ ਤੇਲ ਕਿਉਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ
- ਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ
ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ
ਪੋਲੀਫੈਨੋਲ ਰਿਸਰਚ ਗਰੁੱਪ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਬਾਰਸਿਲੋਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਰੋਸਾ ਲਾਮੂਏਲਾ‑ਰਾਵੇਂਟੋਸ (ਸੀਨੀਅਰ ਲੇਖਕ) ਨੇ Antioxidants (2026) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਕ੍ਰਾਸ‑ਓਵਰ ਟ੍ਰਾਇਲ (ClinicalTrials.gov NCT05891977) ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ। 40–55 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ 47 ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਆਸਕਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 42 ਨੇ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਹਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਨੇ ਦੋ 3‑ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪੜਾਅ, ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 1‑ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਾਸ਼‑ਆਉਟ, ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ:
- ਟਮਾਟਰ ਪੜਾਅ: ਹਰ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਜ਼ਨ ਲਈ 0.5 g ਕੇਂਦਰਿਤ ਟਮਾਟਰ ਪੇਸਟ ਦਿਨ ਵਿੱਚ।
- ਕੰਟਰੋਲ ਪੜਾਅ: ਲਾਇਕੋਪੀਨ‑ਰੋਕੀ ਡਾਇਟ।
ਕ੍ਰਾਸ‑ਓਵਰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਫਰਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਛੋਟੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਨਤੀਜੇ: ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਜਾਣ‑ਪਛਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਿਊਰੋ‑ਸਾਇਕੋਲੋਜੀਕਲ ਟੈਸਟਾਂ (d2‑R ਅਟੈਂਸ਼ਨ ਟੈਸਟ, ਫੇਸ‑ਨੇਮ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਮੈਮੋਰੀ ਐਗਜ਼ਾਮ, ਮੋਡੀਫਾਈਡ ਵਿਸਕੌਨਸਿਨ ਕਾਰਡ‑ਸਾਰਟਿੰਗ ਟੈਸਟ) ਨਾਲ ਕਾਗਨੀਟਿਵ ਕਾਰਜ ਦੀ ਮਾਪ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਟਮਾਟਰ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਨਤੀਜੇ ਮਿਲੇ:
- ਚੁਣੀਦੀ ਧਿਆਨ: ਸਕੋਰ +7.2 ਪੌਇੰਟ
- ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਗਤੀ: ਸਕੋਰ +8.3 ਪੌਇੰਟ
- ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਮੈਮੋਰੀ: ਫੇਸ‑ਨੇਮ ਮੇਲਿੰਗ ਵਿੱਚ +0.8 ਪੌਇੰਟ
ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਮੈਮੋਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਕਾਬਲ‑ਏ‑ਗੌਰ ਸੀ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ। ਕਾਰਡ‑ਸਾਰਟਿੰਗ (ਕਾਗਨੀਟਿਵ ਲਚਕਤਾ) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ “ਪੂਰਾ ਦਿਮਾਗੀ ਉੱਚਾ” ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ।
ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ: BDNF ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਕਨੈਕਟਿਵਿਟੀ
ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਦੀ ਵੀ ਤਲਾਸ਼ ਕੀਤੀ। ਟਮਾਟਰ ਲਾਇਕੋਪੀਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜੋ ਖੂਨ‑ਦਿਮਾਗ਼ ਬੈਰਿਅਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਂਟੀਆਕਸਿਡੈਂਟ‑ਐਂਟੀ‑ਇਨਫਲਾਮੇਟਰੀ ਗੁਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
BDNF – ਬਰੇਨ‑ਡੈਰੀਵਡ ਨਿਊਰੋਟ੍ਰੋਫਿਕ ਫੈਕਟਰ – ਜਿਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਨਿਊਰੋਨ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਸਿਟੀ ਨਾਲ ਹੈ, ਟਮਾਟਰ ਖਪਤ ਨਾਲ ਹੱਦ‑ਪਾਰ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਇਆ (ਔਸਤ ਫਰਕ 15.2 ng/mL)। “ਹੱਦ‑ਪਾਰ” ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ; ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਤ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਨਹੀਂ।
ਦਿਮਾਗੀ ਕਨੈਕਟਿਵਿਟੀ – ਰੈਸਟਿੰਗ‑ਸਟੇਟ fMRI ਨੇ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਨੈੱਟਵਰਕਸ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਿਖਾਈਆਂ। ਟਮਾਟਰ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਫਰੰਟੋ‑ਪੈਰੀਏਟਲ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕਸ ਦੀ ਕਨੈਕਟਿਵਿਟੀ ਘਟ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਕੰਟਰੋਲ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਡੋਰਸਲ ਅਟੈਂਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਕਨੈਕਟਿਵਿਟੀ ਘਟੀ। ਇੱਕ ਵਿਆਖਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਟਮਾਟਰ ਪੜਾਅ ਨੇ ਅਟੈਂਸ਼ਨ‑ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ, ਹੋਰ ਨੈੱਟਵਰਕਸ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਉਂਤਬੱਧ ਹੋਏ। ਘੱਟ ਕਨੈਕਟਿਵਿਟੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾੜੀ ਨਹੀਂ, ਵੱਧ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਲਈ ਅਰਥ ਹਜੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ।
0.5 g/kg ਕਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਦੋਜ਼ ਹਿਸਾਬ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ: ਆਪਣਾ ਵਜ਼ਨ (ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਨੂੰ 0.5 ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਵੋ।
- 70 kg (154 lb): ਲਗਭਗ 35 g
- 75 kg (165 lb): ਲਗਭਗ 37.5 g
- 80 kg (176 lb): ਲਗਭਗ 40 g
ਸਟੈਂਡਰਡ ਟਮਾਟਰ ਪੇਸਟ ਦੀ ਇਕ ਚਮਚੀ (15‑17 g) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਲਗਭਗ 2 ਤੋਂ 2.5 ਚਮਚੀਆਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰੈਂਡ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਕੇਂਦਰਤਾ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲੇਬਲ ਚੈਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ‑ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਕਿਚਨ ਸਕੇਲ ’ਤੇ ਤੋਲੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ।
ਓਲੀਵ ਤੇਲ ਕਿਉਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ?
ਲਾਇਕੋਪੀਨ ਚਰਬੀ‑ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਹੈ; ਪੱਕੇ ਟਮਾਟਰ ਉਤਪਾਦ ਕੱਚੇ ਟਮਾਟਰ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਲਾਇਕੋਪੀਨ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਟਮਾਟਰ ਪੇਸਟ ਨੂੰ ਓਲੀਵ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਐਬਸਾਰਪਸ਼ਨ ਵਧਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਡੀਟਰੇਨੀਅਨ ਪਕਵਾਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਹੈ। ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਓਲੀਵ ਤੇਲ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ “ਚੰਗੀ ਰਸੋਈ ਤਰਕ” ਵਜੋਂ ਲਓ, ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਤਰੀਕੇ
- ਸੂਪ, ਸਟਿਊ ਜਾਂ ਸਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ 1 ਮਿੰਟ ਲਈ ਪੇਸਟ ਨੂੰ ਓਲੀਵ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਫਰਾਈ ਕਰੋ।
- ਦਾਲਾਂ, ਬੀਨਸ ਜਾਂ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਓ।
- ਅੰਡਿਆਂ, ਮੱਛੀ ਜਾਂ ਚੌਲ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਸੋਫ੍ਰੀਟ‑ਸਟਾਈਲ ਬੇਸ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।
ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ?
- ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਟਰਾਇਲ ਨੇ ਟਮਾਟਰ ਪੇਸਟ ਵਰਤੀ, ਕੈਪਸੂਲ ਨਹੀਂ। ਲਾਇਕੋਪੀਨ ਦੀ ਗੋਲੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਟਮਾਟਰ ਪੇਸਟ ਹੋਰ ਯੋਗਿਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਪਲੇਸਿਬੋ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ। ਲਾਇਕੋਪੀਨ‑ਰੋਕੀ ਡਾਇਟ ਇੱਕ ਵਾਜਬ ਕੰਟਰੋਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਧਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ; ਉਮੀਦ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
- ਛੋਟੀ ਸੈਂਪਲ, ਛੋਟਾ ਸਮਾਂ। 42 ਭਾਗੀਦਾਰ, 3 ਮਹੀਨੇ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਮੱਧ‑ਉਮਰ। ਇਹ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਰੋਕਥਾਮ ਜਾਂ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਤੀਜੇ ਸੁਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਖਪਤ “ਮਗਜ਼ੀ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ”。
- ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੰਦਰਭ। ਕੁਝ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਵਾਈਨ, ਬੀਅਰ ਅਤੇ ਖਾਦ‑ਸਬੰਧੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਫੀਸ ਜਾਂ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦੀ ਖੁਲਾਸੀ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਫੰਡਰਾਂ ਨੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਈ।
ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ?
ਇਹ ਘੱਟ‑ਖ਼ਤਰਾ, ਘੱਟ‑ਲਾਗਤ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮੱਧ‑ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਭਿੰਨ ਆਹਾਰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਟਮਾਟਰ ਨਾਲ ਐਲਰਜੀ, ਗੈਸਟ੍ਰਿਕ ਰਿਫਲਕਸ ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਨਮਕ ਵਾਲੀ ਕੈਨਡ ਪੇਸਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੋ। ਕੈਨਡ ਪੇਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਨਮਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲੇਬਲ ਪੜ੍ਹੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਹਾਲਤ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਨਤੀਜਾ
ਸਾਰ: ਦੋ ਚਮਚੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਟਮਾਟਰ ਪੇਸਟ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਲਈ, 40‑55 ਸਾਲ ਦੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਮਾਗੀ ਨੈੱਟਵਰਕਸ ਅਤੇ BDNF ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਮਿਲੇ। ਇਹ ਨੀਂਦ, ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਜਾਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਹਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਮੈਡੀਟਰੇਨੀਅਨ‑ਸਟਾਈਲ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਸਤਾ, ਆਸਾਨ ਜੋੜ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ, ਲੰਬੀਆਂ ਅਧਿਐਨ ਇਸ ਲਾਭ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਗੀਆਂ।