ਫਾਸਟਿੰਗ‑ਮਿਮਿਕਿੰਗ ਡਾਇਟ (FMD) ਅਤੇ ਆਟੋਫੈਗੀ – ਇਕ ਸੰਖੇਪ
ਕੀ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ "ਆਪਣੀ‑ਸਫਾਈ" (ਆਟੋਫੈਗੀ) ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹੀ ਵਾਅਦਾ ਫਾਸਟਿੰਗ‑ਮਿਮਿਕਿੰਗ ਡਾਇਟ (FMD) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੂਹਿਆਂ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਿਕਾ ਅਧਿਐਨਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਾਇਲਟ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਕਲੀਨੀਕਲ ਟਰਾਇਲ GeroScience ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਕਰਵਾਈ ਗਈ, ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ "ਸਾਵਧਾਨ ‘ਸ਼ਾਇਦ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਸਮਿਆਂ ’ਤੇ" ਸੀ।
ਛੋਟਾ ਵਰਜਨ
- ਕੀ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ: ਦੋ ਮੁੱਖ FMD ਫਾਰਮੂਲੇ – ProLon ਅਤੇ FMD2 – ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
- ਕੌਣ: 30 ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਯਸਕ (ਓਸਤ ਉਮਰ ~49 ਸਾਲ)।
- ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ: 6‑ਦਿਨੀ ਡਾਇਟ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ, ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ਨ, ਉਪਵਾਸ ਗਲੂਕੋਜ਼, ਬੀਟਾ‑ਹਾਈਡਰੋਕਸੀਬਿਊਟੀਰੇਟ (BHB), ਇੰਸੁਲਿਨ‑ਰੋਧ (HOMA‑IR) ਅਤੇ ਆਟੋਫੈਗੀ ਫਲਕਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅੰਤਰ ਸੀ।
- ਸਾਵਧਾਨੀ: ਇਹ ਅੰਤਰ ਹਰ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਟਰਾਇਲ ਛੋਟਾ, ਅਲਪਕਾਲੀਨ ਅਤੇ ProLon ਦੀ ਮਾਲਕ ਕੰਪਨੀ (L‑Nutra) ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਟੋਫੈਗੀ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਕਿਉਂ ਔਖਾ ਹੈ?
ਆਟੋਫੈਗੀ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈੱਲ ਨੁਕਸਾਨਪ੍ਰਾਪਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਟਾਰਗੇਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ‑ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਟ੍ਰਿਗਰ ਹੈ। ਪਰ ਇਕੱਲੀ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ‘ਤੇ ਮਾਰਕਰ ਦੀ ਉੱਚੀ ਪੱਧਰ ਗਲਤਫ਼ਹਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। LC3B ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਆਟੋਫੈਗੀ ਦੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ, ਜਾਂ ਸੈੱਲ ਦੀ ਡਿਪੋਜ਼ਲ ਯੋਗਤਾ ‘ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਟੋਫੈਗੀ ਫਲਕਸ (ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਸਲ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ) ਮਾਪ ਕੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੂਨ ਤੋਂ ਇਮਿਊਨ ਸੈੱਲ (Peripheral Blood Mononuclear Cells – PBPB) ਕੱਢ ਕੇ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਚਲੋਰੋਕੁਇਨ ਨਾਲ ਟਰੀਟ ਕੀਤਾ। ਚਲੋਰੋਕੁਇਨ ਅਖਰੀ ਵਿਘਟਨ ਕਦਮ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ LC3B‑II/LC3B‑I ਰੇਸ਼ੋ ਚਲੋਰੋਕੁਇਨ ਨਾਲ ex‑vivo ਮਾਪਣਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਸੀ। ਇਹ ਸਟੈਂਡਰਡ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ – ਇਹ ਕੇਵਲ ਖੂਨ ਦੇ ਇਮਿਊਨ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਆਟੋਫੈਗੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਗਰ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਜਾਂ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ – ਕਦਮ‑ਬ‑ਕਦਮ
ਪੇਪਰ ਦੇ ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ:
- ਡਿਜ਼ਾਇਨ: ਪਾਇਲਟ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਕਲੀਨੀਕਲ ਟਰਾਇਲ, 30 ਸਿਹਤਮੰਦ ਭਾਗੀਦਾਰ, ਤਿੰਨ ਆਰਮ (ProLon, FMD2, ਕੰਟਰੋਲ)।
- ਅਧਿਐਨ ਮਿਆਦ: ਕੁੱਲ 8 ਦਿਨ।
- ਡਾਇਟ ਇੰਟਰਵੇਂਸ਼ਨ: 6‑ਦਿਨੀ FMD ਇੰਟਰਵੇਂਸ਼ਨ (Valter Longo ਦੇ 5‑ਦਿਨੀ ProLon ਸਾਈਕਲ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਲੰਬਾ)।
- ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਟੈਸਟਾਂ: ਬੇਸਲਾਈਨ, ਦਿਨ 4, ਦਿਨ 6, ਅਤੇ ਡਾਇਟ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ 48 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ (ਦਿਨ 8)।
- ਮੁੱਖ ਆਉਟਪੁੱਟਸ: ਆਟੋਫੈਗੀ ਫਲਕਸ (LC3B‑II/LC3B‑I ਰੇਸ਼ੋ), ਉਪਵਾਸ ਗਲੂਕੋਜ਼, ਇੰਸੁਲਿਨ, IGF‑1, BHB, HOMA‑IR।
- ਸਾਂਖੀਕੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ: One‑way ANOVA ਜਾਂ Kruskal‑Wallis, ਹਰ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਤੇ ਬੇਸਲਾਈਨ ਤੋਂ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਤੁਲਨਾ।
ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਕੈਲੋਰੀ ਟੀਚਾ ਜਾਂ ਮੈਕਰੋਨਿਊਟਰੀਐਂਟ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ProLon ਦੀ ਵਿਸਤਰੀਤ ਡਾਇਟ ਯੋਜਨਾ ਇੱਕ ਪਲਾਂਟ‑ਬੇਸਡ, ਘੱਟ‑ਕੈਲੋਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ, ਪਰ ਵਧੀਕ ਵੇਰਵਾ ਪੂਰੇ ਪੇਪਰ ਜਾਂ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇਗਾ।
ਨਤੀਜੇ – ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ
ਇੰਟਰਵੇਂਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ, FMD ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੇ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਪਵਾਸ‑ਸਮਾਨ ਬਦਲਾਅ ਦਿਖਾਏ: ਵਜ਼ਨ, ਗਲੂਕੋਜ਼, ਇੰਸੁਲਿਨ‑ਰੋਧ ਘਟੇ, BHB ਵਧਿਆ, ਅਤੇ ਆਟੋਫੈਗੀ ਫਲਕਸ ਬਦਲਿਆ। ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ FMD “ਆਟੋਫੈਗੀ ਫਲਕਸ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਹੇਲਥ ਮਾਰਕਰਸ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ” ਅਤੇ ਇਹ ਗੈਰ‑ਦਵਾਈ ਤਰੀਕੇ ਵਰਗਾ ਔਜ਼ਾਰ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਖੁਦ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਰਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਅੰਤਰ ਹਰ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੇਂ‑ਵਿੰਡੋ (ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਡਾਇਟ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਦਿਨਾਂ) ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈ, ਲੰਬੀ ਅਵਧੀ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਇਹ ਲਾਭ ਦੂਜੇ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨਾ ਓਵਰਸਟੇਟਮੈਂਟ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਟਰਾਇਲ ਲੰਬੀ‑ਅਵਧੀ ਦੇ ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ – ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਾਇਓਮਾਰਕਰਸ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜੀਵਨ‑ਉਮਰ ਜਾਂ ਹੈਲਥਸਪੈਨ ‘ਤੇ।
ਇਮਾਨਦਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ
- ਛੋਟਾ ਪਾਇਲਟ: 30 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪਾਵਰ ਘੱਟ ਹੈ; ਲੇਖਕ ਖੁਦ ਵੱਡੀਆਂ ਟਰਾਇਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
- ਸਰੋਗੇਟ ਮਾਰਕਰਸ: ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਇਮਿਊਨ ਸੈੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਆਟੋਫੈਗੀ ਫਲਕਸ, ਪੂਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਨਹੀਂ।
- ਸਿਰਫ਼ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਲੰਟੀਅਰ: ਨਤੀਜੇ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼, ਮੋਟਾਪੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬੀਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ।
- ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ: ਟਰਾਇਲ L‑Nutra Inc. (ProLon ਦੀ ਮਾਲਕ) ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ L‑Nutra ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਹਨ। ਕਾਂਫਲਿਕਟ‑ऑਫ‑ਇਂਟਰੈਸਟ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਟਕਰਾਅ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
- ਵਜ਼ਨ ਘਟਣਾ ਇੱਕ ਕਾਨਫਿਊਂਡਰ: ਕੈਲੋਰੀ‑ਕਟੋ ਇੰਟਰਵੇਂਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਸੁਲਿਨ ਮਾਰਕਰਸ ‘ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਜਾਨਵਰਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰ: FMD ਦੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਾਅਵੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੂਹਿਆਂ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਿਕਾ ਅਧਿਐਨਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ; ਮਨੁੱਖੀ ਡਾਟਾ ਹਜੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਲੰਟੀਅਰ ਸਿਹਤਮੰਦ, ਮੱਧ‑ਉਮਰ ਦੇ ਵਯਸਕ ਸਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ‑ਸਮੇਂ ਉਪਵਾਸ‑ਸ਼ੈਲੀ ਪਹੁੰਚਾਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ 30 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਇਲਟ ਹੀ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ FMD ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਮਝੋ, ਨਾ ਕਿ “ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਲੰਬੀ‑ਉਮਰ ਵਿਧੀ”。 ਟਰਾਇਲ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ)
ਪੇਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ:
- ਗਰਭਵਤੀ ਜਾਂ ਦੁਧ ਪਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾ
- ਗੰਭੀਰ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਓ ਜਾਂ ਖਾਣ‑ਪਾਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ (ਈਟਿੰਗ ਡਿਸਆਰਡਰ)
- ਟਾਈਪ‑1 ਜਾਂ ਟਾਈਪ‑2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਇੰਸੁਲਿਨ ਜਾਂ ਗਲੂਕੋਜ਼‑ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ
- ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਘਟਾਓ ਦੇ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ
- ਗੁੰਭੀਰ ਕਿਡਨੀ, ਜਿਗਰ, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਉਹ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ
ਪ੍ਰਾਇਗਿਕ ਨਤੀਜੇ (ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਇੰਪਲੀਕੇਸ਼ਨ)
- ਡੋਜ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਂ: ਇਸ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ ਡਾਇਟ ਦੇ ਆਖਰੀ 6‑ਦਿਨਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਸਨ। ਲਾਭ “ਡਾਇਟ ਦੌਰਾਨ” ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਲੰਬੀ‑ਅਵਧੀ ਦੇ ਨਹੀਂ।
- "ਆਟੋਫੈਗੀ" ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਮਝੋ: ਮਾਪੀ ਗਈ ਸੰਕੇਤ ਖੂਨ ਦੇ ਇਮਿਊਨ ਸੈੱਲਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਨਹੀਂ।
- ਵੱਡੀਆਂ ਟਰਾਇਲਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ: ਸੁਤੰਤਰ, ਲੰਬੀ‑ਅਵਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਟਰਾਇਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ FMD ਨੂੰ ਆਟੋਫੈਗੀ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਔਜ਼ਾਰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸਾਰ
ਇਹ ਪਹਿਲੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਟਰਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ FMD ਨਾਲ ਆਟੋਫੈਗੀ ਫਲਕਸ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਹਨ, ਪਰ ਲੰਬੀ‑ਅਵਧੀ ਦੇ ਲਾਭ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਜੇ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
