ਕੀ ਬਰਬੇਰੀਨ ਹੈ “ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਓਜ਼ੈਂਪਿਕ”?
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਬਰਬੇਰੀਨ ਨੂੰ “ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਓਜ਼ੈਂਪਿਕ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਗਿਆਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ? 2025 ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮੈਟਿਕ ਸਮੀਖਿਆ ਨੇ 54 ਰਿਵਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਝਲਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਅੰਕੜੇ
ਚੀਨ ਦੇ ਚਾਈਨੀਜ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇਂਸਜ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੇ Cochrane, PubMed, EMBASE ਵਗੈਰਹਾ ਸਮੇਤ 8 ਡੈਟਾਬੇਸਾਂ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਤੱਕ ਸਕੈਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 54 ਸਿਸਟਮੈਟਿਕ ਰਿਵਿਊਜ਼ ਮਿਲੀਆਂ, ਜੋ 9 ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ 70 ਸਿਹਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਬਰਬੇਰੀਨ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਰਬੇਰੀਨ ਨਾਲ ਸੁਧਰੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ
| ਹਾਲਤ | ਸੁਧਰੇ ਨਤੀਜੇ | ਕੁੱਲ ਰਿਵਿਊਜ਼ |
|---|---|---|
| ਡਿਸਲਿਪੀਡਿਮੀਆ | 100 % (6 ਵਿੱਚੋਂ 6) | 6 |
| ਗੈਸਟ੍ਰੋ‑ਇੰਟੈਸਟਾਈਨਲ ਬੀਮਾਰੀਆਂ | 94.7 % (18 ਵਿੱਚੋਂ 19) | 19 |
| ਟਾਈਪ‑2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ | 92.6 % (25 ਵਿੱਚੋਂ 27) | 27 |
| ਸਕੀਜ਼ੋਫਰਿਨੀਆ | 92.3 % (12 ਵਿੱਚੋਂ 13) | 13 |
| ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿੰਡਰੋਮ | 90.9 % (10 ਵਿੱਚੋਂ 11) | 11 |
| NAFLD (ਗੈਰ‑ਸ਼ਰਾਬੀ ਚਰਬੀ ਵਾਲੀ ਲਿਵਰ) | 86.7 % (13 ਵਿੱਚੋਂ 15) | 15 |
| ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਡਿਜੀਜ | 78 % (25 ਵਿੱਚੋਂ 32) | 32 |
| PCOS | 72.2 % (13 ਵਿੱਚੋਂ 18) | 18 |
| ਓਬੀਸਿਟੀ | 57.1 % (4 ਵਿੱਚੋਂ 7) | 7 |
ਲਿਖਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਬਰਬੇਰੀਨ ਟਾਈਪ‑2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼, ਗੈਸਟ੍ਰੋ‑ਇੰਟੈਸਟਾਈਨਲ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਸਕੀਜ਼ੋਫਰਿਨੀਆ, ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਅਤੇ ਡਿਸਲਿਪੀਡਿਮੀਆ ‘ਚ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੁਧਾਰਦੀ ਹੈ।
“ਓਜ਼ੈਂਪਿਕ” ਦੀ ਗਲਤ ਤੁਲਨਾ
ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਓਬੀਸਿਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਰਹੀ – ਕੇਵਲ 4 ਵਿੱਚੋਂ 7 ਰਿਵਿਊਜ਼ ਨੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜੇ ਦਿਖਾਏ। ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਸੈਮਾਗਲੂਟਾਈਡ (Ozempic) ਨੂੰ ਭੁੱਲ-ਭੁਲੈਈ ਵਜੋਂ ਬਰਬੇਰੀਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਇਹ ਤੁਲਨਾ ਮਾਰਕਟਿੰਗ ਦੀ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਨਹੀਂ।
- ਰਿਵਿਊਜ਼ ਨੇ ਬਰਬੇਰੀਨ ਨੂੰ Ozempic ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਜ਼ਨ‑ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
- ਇਸ ਲਈ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿ ਬਰਬੇਰੀਨ “ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ” ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਡਾਟਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਰਬੇਰੀਨ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ‑ਹੈਲਥ ਸਪਲਿਮੈਂਟ ਵਜੋਂ ਵਾਜ਼ਬ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਅਤੇ ਲਿਪਿਡ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ‘ਚ। ਵਜ਼ਨ‑ਲੌਸ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੀ।
ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਲਿਖਾਕਾਰਾਂ ਨੇ AMSTAR‑2 ਟੂਲ ਨਾਲ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਨਤੀਜੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
- ਕੇਵਲ 1 ਰਿਵਿਊ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਸੀ।
- 8 ਰਿਵਿਊਜ਼ ਘੱਟ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ, ਅਤੇ 45 ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ।
- GRADE ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਨੁਸਾਰ, 8 ਨਤੀਜੇ ਉੱਚ‑ਗੁਣਵੱਤਾ, 22 ਮੱਧਮ ਅਤੇ 110 ਘੱਟ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਮੰਨੇ ਗਏ।
- ਕੁਝ ਹਾਲਤਾਂ (ਜਿਵੇਂ PCOS, NAFLD, ਓਬੀਸਿਟੀ, ਸਕੀਜ਼ੋਫਰਿਨੀਆ) ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਬੂਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਆਈਟਮਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ।
ਇਸ ਲਈ ਲਿਖਾਕਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਓਵਰਲੈਪਿੰਗ, ਛੋਟੇ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਧਿਐਨ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਧਨਾਢ ਰਿਵਿਊਜ਼ “ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੂਤ” ਨਹੀਂ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਲੈਬ ਅਧਿਐਨ ਬਾਰੇ
ਇਹ ਸਮੀਖਿਆ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਲਿਨਿਕਲ ਟਰਾਇਲਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਨ‑ਵੀਟ੍ਰੋ ਜਾਂ ਇਨ‑ਵਾਈਵੋ ਅਧਿਐਨ, ਜੋ AMPK ਦੀ ਐਕਟੀਵੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਆਂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਵਰਗੇ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵੀ ਹਿਪੋਥੈਸਿਸ ਵਜੋਂ ਦੇਖੋ, ਨਾ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੈ।
ਵਿਹਾਰਕ ਨੁਕਤੇ
ਹੇਠਾਂ ਬਰਬੇਰੀਨ ਦੇ ਆਮ ਵਰਤੋਂ‑ਸਬੰਧੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਿਟਰੇਚਰ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇਸ ਪੇਪਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ‘ਤੇ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਆਮ ਡੋਜ਼
- 900 – 1,500 mg ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ, ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 500 mg ਦੀਆਂ 2‑3 ਗੋਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੈਣ ਦਾ ਸਮਾਂ
- ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਰਬੇਰੀਨ ਦੀ ਅਵਸ਼ੋਸ਼ਣ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਖਾਣਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀ ਤਿਕਲੀਫ਼ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਪਯੋਗ ਦੀ ਮਿਆਦ
- ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਰਾਇਲ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੀ‑ਮਿਆਦ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਡੇਟਾ ਹਜੇ ਸੀਮਿਤ ਹੈ।
ਕੌਣ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਹੈ (ਮੈਡੀਕਲ ਗਾਈਡੈਂਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ)
- ਟਾਈਪ‑2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼, ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਜਾਂ ਉੱਚ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਵਾਲੇ ਵਯਸਕ, ਜੋ ਇੱਕ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਵਿਕਲਪ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ।
- ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਜਾਂ ਪਚਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਡਾਟਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹਨ ਪਰ ਸਬੂਤ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੀਮਿਤ ਹੈ।
ਕੌਣ ਇਸਨੂੰ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
- ਗਰਭਵਤੀ, ਗਰਭਧਾਰਨਾ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ – ਬਰਬੇਰੀਨ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ‘ਚ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।
- ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ – ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸਿਮੀਆ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਲਿਵਰ ਐਂਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨਾਲ ਮੈਟਾਬੋਲਾਈਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ (ਉਦਾਹਰਨ: ਕੁਝ ਇਮਿਊਨ‑ਸਪ੍ਰੈਸੈਂਟ) – ਸੰਭਾਵੀ ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨ।
- ਐਂਟਸਾਇਕੋਟਿਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ – ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾ ਵਰਤੋ। ਸਕੀਜ਼ੋਫਰਿਨੀਆ ‘ਤੇ ਮਿਲੀਆਂ ਕੁਝ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜੇ ਘੱਟ‑ਗੁਣਵੱਤਾ ਰਿਵਿਊਜ਼ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਇਲਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
- ਤੇਜ਼ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ – ਬਰਬੇਰੀਨ ਵਜ਼ਨ‑ਲੌਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।
ਸਾਈਡ‑ਇਫੈਕਟਸ
- ਕਬਜ਼, ਦਸਤ, ਉਲਟੀ, ਪੇਟ ਦਰਦ ਆਮ ਹਨ।
- ਸਪਲਿਮੈਂਟ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਹੁਤ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਤੀਜੇ‑ਪੱਖੀ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਤਪਾਦ ਚੁਣੋ।
ਨਤੀਜਾ
ਬਰਬੇਰੀਨ ਕਈ ਲੋਕਪਰੀਅ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਪਲਿਮੈਂਟਾਂ ‘ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਲਿਟਰੇਚਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਸ਼ੁਗਰ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਇਹ “ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਓਜ਼ੈਂਪਿਕ” ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਉਪਲਬਧ ਸਬੂਤ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ – 54 ਵਿੱਚੋਂ 45 ਰਿਵਿਊਜ਼ ਨੂੰ “ਬਹੁਤ ਘੱਟ” ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਵਾਲੀਆਂ ਟਰਾਇਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਉਸ ਦੌਰਾਨ, ਬਰਬੇਰੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਨਾ ਕਿ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਜੀਵਨ‑ਸ਼ੈਲੀ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਹੱਲ ਵਜੋਂ।
