ਸੰਖੇਪ
ਇੱਕ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ, ਡਬਲ‑ਬਲਾਇਂਡ, ਪਲੇਸੀਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲਡ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ 54 ਰਿਊਮੈਟਾਇਡ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ (RA) ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ 8 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 100 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ CoQ10 ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
- ਪਹਿਲਾਂ: ਔਸਤ DAS‑28 5.01
- ਅੰਤ ਵਿੱਚ: ਔਸਤ DAS‑28 2.34 (ਲਗਭਗ 53 % ਘਟਾਓ)
3.2 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦਾ ਸਕੋਰ ਸਰਗਰਮ ਬਿਮਾਰੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ 2.6 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਦਾ ਸਕੋਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਿਮੀਸ਼ਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਲੇਸੀਬੋ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਮੀ ਦਿਖਾਈ, ਪਰ CoQ10 ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ।
ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਝਲਕ
Clinical Rheumatology (2019) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਹ ਪੇਪਰ ਇਰਾਨੀ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ Kermanshah, Tabriz ਅਤੇ Urmia ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ।
| ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ | ਵੇਰਵਾ |
|---|---|
| ਡਿਜ਼ਾਈਨ | ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ, ਡਬਲ‑ਬਲਾਇਂਡ, ਪਲੇਸੀਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲਡ |
| ਭਾਗੀਦਾਰ | 54 ਵਯਸਕ RA ਮਰੀਜ਼ (ਉਮਰ 18‑56), ਘੱਟੋ‑ਘੱਟ 6 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਦਾਨ, ਸਰਗਰਮ ਬਿਮਾਰੀ (DAS‑28 > 3.2) |
| ਗਰੁੱਪ | 27 ਵੰਨੇ 100 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ/ਦਿਨ CoQ10, 27 ਵੰਨੇ ਪਲੇਸੀਬੋ |
| ਅਵਧੀ | 8 ਹਫ਼ਤੇ (2 ਮਹੀਨੇ) |
| ਸੰਦਰਭ | ਸਭ ਭਾਗੀਦਾਰ ਆਪਣੀ ਰੂਟੀਨ RA ਥੈਰੇਪੀ ‘ਤੇ ਰਹੇ; CoQ10 ਇੱਕ ਐਡ‑ਆਨ ਸੀ, ਬਦਲ ਨਹੀਂ |
| ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ | ਸੀਰਮ MMP‑1, MMP‑3, DAS‑28, ਦਰਦ ਸਕੋਰ, ਸੁੱਜੇ‑ਸੁੱਕੇ ਜੋੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ |
ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ
| ਮਾਪ | CoQ10 ਗਰੁੱਪ | ਪਲੇਸੀਬੋ ਗਰੁੱਪ |
|---|---|---|
| DAS‑28 (ਔਸਤ) | 5.01 → 2.34 | 4.88 → 4.04 |
| ਸੁੱਜੇ ਜੋੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (ਮੀਡੀਅਨ) | 2 → 0 | 2 → 0 |
| MMP‑1 (ਮੀਡੀਅਨ, µg/L) | 0.20 → 0.16 | 0.18 → 0.15 |
| MMP‑3 (ਮੀਡੀਅਨ, µg/L) | ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ | 2.26 → 2.57 (P = 0.020) |
CoQ10 ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ DAS‑28, ਦਰਦ ਸਕੋਰ (P < 0.001), ਨਰਮ ਜੋੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (P < 0.001) ਅਤੇ ਸੁੱਜੇ ਜੋੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (P = 0.012) ‘ਤੇ ਪਲੇਸੀਬੋ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਰਾ‑ਸਾਰਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਾਓ ਮਿਲਿਆ। ESR, ਦਰਦ ਸਕੋਰ ਅਤੇ ਨਰਮ ਜੋੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ CoQ10 ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਬੇਸਲਾਇਨ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਘਟੀਆਂ (ਸਭ P < 0.001)। ਪਲੇਸੀਬੋ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਦੇਖੇ ਗਏ।
ਪਲੇਸੀਬੋ ਵੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੁਧਾਰਿਆ
ਪਲੇਸੀਬੋ ਗਰੁੱਪ ਦੀ DAS‑28 4.88 ਤੋਂ 4.04 ਤੱਕ ਘੱਟੀ (P = 0.009) – ਜੋ ਕਿ RA ਟਰਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ “ਪਲੇਸੀਬੋ ਪ੍ਰਭਾਵ” ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮੁੱਖ ਤੁਲਨਾ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਅੰਤਰ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ CoQ10 ਗਰੁੱਪ ਦੀ “ਪਹਿਲਾਂ‑ਬਾਅਦ” ਬਦਲਾਅ ‘ਤੇ।
MMP‑3 ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮੈਟਾਲੋਪਰੋਟੀਨਾਸ (MMPs) ਕਨੈਕਟਿਵ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀਆਂ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ। RA ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ MMP‑3 (ਸਟ੍ਰੋਮੇਲਾਈਸਿਨ‑1) ਕਾਰਟੀਲੇਜ ਉਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਡਿਗਰੇਡ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ MMPs ਨੂੰ ਐਕਟੀਵੇਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸਦੀ ਉੱਚੀ ਪੱਧਰ ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਜੋੜੀ ਦੀ ਥੋੜਦੀ ਹਾਨੀ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ MMP‑3 ਪਲੇਸੀਬੋ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਵਧੀ (2.26 → 2.57, P = 0.020) ਜਦੋਂ ਕਿ CoQ10 ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਅੰਤਰ ਵੀ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ (P = 0.027) ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਨਿੱਕਲਿਆ ਕਿ CoQ10 MMP‑3 ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਨੂੰ “ਰੋਕਦੀ” ਹੈ।
MMP‑1 (ਕੋਲੇਜਨੇਜ਼) ਦੋਹਾਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮਾਰਕਰ CoQ10 ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ।
CoQ10 ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
CoQ10 (ਉਬਿਕੁਇਨੋਨ) ਇੱਕ ਚਰਬੀ‑ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਐਂਟੌਕਸਿਡੈਂਟ ਹੈ ਜੋ ਮਾਈਟੋਕੌਂਡਰੀਆ ਦੀ ਮੈਮਬਰੇਨ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈੱਲੀ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੋਜ਼ (ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਇਨਫਲਾਮੇਸ਼ਨ) ਆਕਸਿਡੇਟਿਵ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਮਾਈਟੋਕੌਂਡਰੀਆ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ CoQ10 ਨੇ ਇਨਫਲਾਮੇਟਰੀ ਸਿਗਨਲਿੰਗ (ਜਿਵੇਂ NF‑κB) ਨੂੰ ਦਮਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਿਖਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ MMP‑3 ਵਰਗੇ ਮਾਰਕਰਾਂ ਦੀ ਅਭਿਵਿਕਤੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਢਿੱਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਸੇ ਥਿਓਰੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ
- ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ ਟਰਾਇਲ: 54 ਭਾਗੀਦਾਰ, 8 ਹਫ਼ਤੇ, ਇੱਕ ਹੀ ਕੇਂਦਰ – ਦੁਹਰਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
- ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ: ਜੋੜੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ, X‑ਰੇ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਰਿਮੀਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਡਾਟਾ ਨਹੀਂ।
- ਸਿਰਫ ਐਡ‑ਆਨ: ਪਾਰਟੀਸਿਪੈਂਟ ਆਪਣੀ ਰਿਵਾਇਤੀਆਂ RA ਦਵਾਈ (DMARDs/ਬਾਇਓਲੋਜਿਕਸ) ‘ਤੇ ਹੀ ਰਹੇ; CoQ10 ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੀ।
- ਬਾਇਓਮਾਰਕਰ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ: MMP‑3 ਇਕ ਬਾਇਓਮਾਰਕਰ ਹੈ, ਪਰ ਜੋੜੀ ਦੀ ਹਾਨੀ ਜਾਂ ਕਲੀਨੀਕਲ ਰਿਮੀਸ਼ਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ।
- ਸੀਮਿਤ ਆਬਾਦੀ: ਉਮਰ 18‑56 ਸਾਲ, ਮੱਧ‑ਉੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਗਤੀ; ਉਮਰ > 56 ਜਾਂ < 18 ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ।
ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?
| ਪੈਰਾਮੀਟਰ | ਜਾਣਕਾਰੀ |
|---|---|
| ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਡੋਜ਼ | 100 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ/ਦਿਨ, 8 ਹਫ਼ਤੇ |
| ਲੈਣ ਦੀ ਤਰੀਕਾ | CoQ10 ਚਰਬੀ‑ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਹੈ; ਚਰਬੀ ਵਾਲੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸਿਫਾਰਸ਼ੀ (ਟਰਾਇਲ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ) |
| Ubiquinone vs. Ubiquinol | ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਨੇ ਕਿਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ। Ubiquinone (ਆਕਸਿਕਰਿਤ) ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, Ubiquinol (ਘਟਿਆ) ਮਹਿੰਗਾ ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਜਾਈਵਿਕ ਉਪਲਬਧਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹੋ, ਤੀਸਰੇ‑ਪੱਖੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਵਾਲੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬਰਾਂਡ ਲਓ। |
| ਸਟੈਟਿਨ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ | ਸਟੈਟਿਨਸ CoQ10 ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਇਕੱਠੇ ਲੈਣਾ ਆਮ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ। |
| ਜੋ ਲੋਕ ਲਾਭਪ੍ਰਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ | - ਸਰਗਰਮ RA ‘ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਰ਼ੂਮੈਟੋਲੋਜਿਸਟ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਐਡ‑ਆਨ ਚਾਹੁੰਦੇ। - CoQ10 ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ RA ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਨਹੀਂ। - ਵਾਰਫੇਰਨ (warfarin) ਵਰਤ ਰਹੇ – CoQ10 INR ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ INR ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ। - ਉੱਚ ਰਕਤ ਚਾਪ, ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਦਵਾਈ, ਜਾਂ ਗਰਭ/ਛਾਤੀ‑ਧਾਰਕ ਮਹਿਲਾਵਾਂ – ਪਹਿਲਾਂ ਕਲੀਨੀਕਲ ਸਲਾਹ ਲੋ। - 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜਾਂ 56 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ – ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸ਼ਾਮਲ, ਇਸ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਤੀਜੇ ਨਹੀਂ। |
ਨਤੀਜਾ
CoQ10 ਇੱਕ ਸਸਤਾ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਛੋਟੇ, 8 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ RA ਸਕੋਰ (DAS‑28) ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਰੀਨ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਇਆ, ਅਤੇ ਪਲੇਸੀਬੋ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ MMP‑3 ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ‘ਚ ਥੋੜਾ ਅੰਤਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਬੂਤ ਸੀਮਤ ਹਨ:
- ਛੋਟਾ ਹੋਣਾ, ਇਕੱਲਾ ਅਧਿਐਨ;
- ਪਲੇਸੀਬੋ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਇਆ;
- ਕੋਈ ਲੰਬੀ‑ਅਵਧੀ ਜਾਂ ਰਿਮੀਸ਼ਨ‑ਅਧਾਰਤ ਡਾਟਾ ਨਹੀਂ;
- CoQ10 ਨੂੰ ਕਲਾਈਮੈਟਿਕ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਐਡ‑ਆਨ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਰਿਊਮੈਟਾਇਡ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਥੈਰੇਪੀ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ, ਤਾਂ CoQ10 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੁਮੈਟੋਲੋਜਿਸਟ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਐਡ‑ਆਨ ਵਜੋਂ ਵਿਚਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਇਲਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾ ਰੱਖੋ।
