ਉਭਰਦੀ ਗਿਣਤੀ
ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਗੰਭੀਰ ਵਿਟਾਮਿਨ D ਘਾਟ (25‑OH‑D < 10 ng/mL) ਵਾਲੇ ਬਾਲਗਾਂ ਦੀ ਸਭ‑ਕਾਰਣ ਮੌਤ ਦੇ ਜੋਖਮ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੋਜ ਦਰ **2.57** (95 % CI 2.38‑2.79) ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਟਾਮਿਨ D ਕਾਫੀ ( > 30 ng/mL) ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਮਰੀਕੀ ਨੈੱਟਵਰਕ, TriNetX, ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਤੀਜੇ ਦਿੱਤੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵ ਥੋੜਾ ਘੱਟ: HR 1.59 (1.55‑1.63)।
ਇਹ ਖੋਜ Aging Cell ਵਿੱਚ ਇਸਰਾਇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉਠਾਇਆ: ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਵਿਟਾਮਿਨ D ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਲੈਣ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬਦਲਦੇ ਹਨ? ਜਵਾਬ ਦਿਲਚਸਪ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਵੀ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰੋਤ: Israel et al., “Vitamin D Deficiency, Supplementation, and Aging‑Related Morbidity and Mortality Across Two Longitudinal Population Cohorts,” Aging Cell (DOI: 10.1111/acel.70752; PubMed 42850752).
ਝਲਕ: ਇਹ observational EHR ਡਾਟਾ ਹੈ
ਇਹ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਕਲਿਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਟਾਮਿਨ D ਜਾਂ ਪਲੇਸੀਬੋ ਲੈਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੋਧਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਦੋ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਹੈਲਥ ਰਿਕਾਰਡ (EHR) ਕੋਹਰਟਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ‑ਅਵਧੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ:
- Leumit Health Services (LHS): 2009‑2020 ਦੌਰਾਨ 468,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਲਗਾਂ (ਕੁੱਲ 1.67 ਮਿਲੀਅਨ) ਦੇ serum 25‑hydroxyvitamin D (25(OH)D) ਮਾਪ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।
- TriNetX: ਇੱਕ ਫੈਡਰੇਟਡ US ਰਿਸਰਚ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਜਿਸ ਨੇ 223,175 propensity‑score‑matched ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।
Matched ਕੋਹਰਟਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 54 ਸਾਲ, 65‑67 % ਔਰਤਾਂ, ਅਤੇ ਫਾਲੋ‑ਅਪ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਚਲਿਆ। Observational ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਬੰਧ ਦਿਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿਪੋਥੈਸਿਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਨਫ਼ੌਂਡਿੰਗ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਅਸਪੱਸ਼ਟ ਅੰਤਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ ਨਾਲ ਕੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ
ਸ਼ੋਧਕਾਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ (<10 ng/mL)** ਨੂੰ **ਕਾਫੀ (>30 ng/mL) ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ। ਦੋਹਾਂ ਆਬਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ ਨੂੰ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਉਮਰ‑ਸਬੰਧੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਭ‑ਕਾਰਣ ਮੌਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ।
LHS (HR 2.57) ਅਤੇ TriNetX (HR 1.59) ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ – ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਆਬਾਦੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ TriNetX ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਠੀਕ‑ਠਾਕ ਦੁਹਰਾਉ।
ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ ਨੂੰ “ਸਿਸਟੈਮਿਕ ਏਜਿੰਗ ਦੀ ਵਲਨਰੇਬਿਲਟੀ ਅਤੇ ਉਮਰ‑ਸਬੰਧੀ ਮਲਟੀ‑ਮੋਰਬਿਡਿਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਨਿਰਧਾਰਕ” ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ “ਸੰਭਵ ਤੌਰ ‘ਤੇ” ਸ਼ਬਦ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪਲਟਾ
ਜਾਂਚਣ ਲਈ ਕਿ ਕੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋਖਮ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਟੀਮ ਨੇ ਫਾਰਮਸੀ‑ਡਿਸਪੈਂਸਡ ਖਰੀਦਦਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰੋਤ ਬਣਾਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਾਡਲ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਖਰੀਦਦਾਰੀਆਂ serum 25(OH)D ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਲੀਬਰੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਯਾਨੀ ਵਿਟਾਮਿਨ D ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਮਾਡਲ, ਨਾ ਕਿ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅਸਲੀ ਇਨਟੇਕ ਦੀ ਮੂਲ ਮਾਪ।
ਖੋਜਾਂ
- ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਡੋਸ‑ਡਿਪੈਂਡੈਂਟ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੌਤ ਅਤੇ ਕਈ ਉਮਰ‑ਸਬੰਧੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- 10 ng/mL ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਵੱਧ 25(OH)D ਵਾਧੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਲਈ, ਮੌਤ HR 0.72 (0.68‑0.76) ਸੀ।
- ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਚਮੜੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਇੱਕ ‘ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੈਕ’ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਹਤ‑ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਹਾ ਪਹੁੰਚਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਹਰ ਨਤੀਜੇ ‘ਚ ਲਾਭ ਦਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਕੋ ਨਤੀਜੇ ‘ਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾ ਹੋਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਬੰਧ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਾਰਨ‑ਪ੍ਰਤੀਕਰਮਤਾ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਕੀ ਕੌਜ਼ਲਿਟੀ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤਾ?
ਹਾਂ, ਹਿੱਸਾ‑ਹਿੱਸਾ। ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ inverse‑probability‑of‑treatment‑weighted marginal structural Cox models ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸਮੇਂ‑ਦੇ‑ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਅਤੇ ਕਨਫ਼ੌਂਡਰਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਪਰੰਪਰਾ‑ਪੂਰਨ ਸਮਰਪਿਤ ਮਾਡਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਸਨ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਇਕ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ observational ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਕਲਿਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਹੋਰ ਸੰਭਾਵੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਰਿਵਰਸ ਕਾਰਨਤਾ: ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿਟਾਮਿਨ D ਦੀ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਹੈਲਦੀ‑ਯੂਜ਼ਰ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਜੋ ਲੋਕ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਖਰੀਦਦੇ ਅਤੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਜੀਵਨ‑ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਥ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ: ਖਰੀਦਦਾਰੀਆਂ ਅਸਲ ਇਨਟੇਕ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਕਸੀ ਹਨ।
ਵਿਹਾਰਕ ਨਤੀਜੇ (ਜਿਵੇਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ)
- ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ: <10 ng/mL 25(OH)D
- ਕਾਫੀ (ਤੁਲਨਾ ਗਰੁੱਪ): >30 ng/mL 25(OH)D
- ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਬੈਂਚਮਾਰਕ: 10 ng/mL‑ਵਰਗੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ
ਡੋਸ ਅਤੇ ਟਾਈਮਿੰਗ
ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨਿਕ IU ਡੋਸ ਜਾਂ ਆਦਰਸ਼ ਇਲਾਜ਼ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ serum ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਾਡਲ ਕੀਤੀ ਕੈਲੀਬਰੇਟਿਡ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਡੋਸ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਡਾਟਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ
ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ (<10 ng/mL) ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹਜੇ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਵਧੇਰੇ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ‑ਆਪ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਜਾਂ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
- ਜੋ ਸਿਰਫ਼ “ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਜੀਵਨ ਲੰਬਾ ਕਰਦੇ ਹਨ” ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ – ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
- ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਫੀ ਰੇਂਜ ( > 30 ng/mL) ਵਿੱਚ ਹਨ – ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ।
- ਜੋ ਚਮੜੀ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ – ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
- ਜੋ ਐਸੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਜਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ D ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ – ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਨਤੀਜਾ
ਇਹ ਵੱਡੀ, ਦੋ‑ਦੇਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਗੰਭੀਰ ਵਿਟਾਮਿਨ D ਘਾਟ ਨੂੰ ਉਮਰ‑ਸਬੰਧੀ ਖਰਾਬ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯੋਗਦਾਨਕਾਰਕ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਹ ਵੀ ਸੁਝਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਘਾਟ ਦੀ ਠੀਕ‑ਠਾਕ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਜੀਵਨ‑ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਬੂਤ observational ਹਨ, ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਮਾਡਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਡੋਸਿੰਗ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ ਵਾਲੀਆਂ ਆਬਾਦੀਆਂ ‘ਚ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਟ੍ਰਾਇਲਸ ਹੀ ਅਸਲ ਟੈਸਟ ਹੋਣਗੇ।
