ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪੜ੍ਹੋ: ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਸੈੱਲ ਕਲਚਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਟਿਸ਼ੂ ਐਕਸਪਲਾਂਟ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਪੂਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਾ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਕੰਟਰੋਲਡ ਟਰਾਇਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਸੈਟੀਨ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਜਾਂ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, 2018 ਦੀ EBioMedicine ਲੇਖ, ਜਿਸਦੇ ਲੇਖਕ Yousefzadeh ਆਦਿ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਹੈ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਫਿਸੈਟੀਨ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਬਾਰ‑ਬਾਰ ਉਭਰਦਾ ਹੈ।
ਹੂਕ: ਇੱਕ ਸਟਰਾਬੈਰੀ ਫਲੈਵੋਨਾਇਡ ਜੋ “ਜ਼ੋੰਬੀ” ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਫਿਸੈਟੀਨ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਫਲੈਵੋਨਾਇਡ ਹੈ, ਜੋ ਸਟਰਾਬੈਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਖੁਰਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੇਨੋਥੈਰੇਪਿਊਟਿਕ (ਅਰਥਾਤ ਸੈਨੈਸੈਂਟ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਟਾਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।
ਸੈਨੈਸੈਂਟ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਣਾਅ ਜਾਂ DNA ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਬਾਅਦ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ “ਬੇਕਾਰ” ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸੋਜ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਕੇਤਾਂ ਛੱਡਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕੰਮਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਅਤੇ ਉਮਰ‑ਸੰਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗਿਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੀਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੈਨੋਲਾਇਟਿਕਸ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਟੀਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਡੈਸੈਟਿਨਿਬ + ਕ੍ਵੈਰਸੀਟਿਨ (D+Q) ਇੱਕ ਸੈਨੋਲਾਇਟਿਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਇਕੱਲਾ ਫਲੈਵੋਨਾਇਡ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ
- 10 ਫਲੈਵੋਨਾਇਡਾਂ ਦੀ ਸਕਰੀਨਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸੈਨੈਸੈਂਟ ਮਾਊਸ ਸੈੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਫਾਈਬਰੋਬਲਾਸਟ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ (ਸੈਨੈਸੈਂਸ ਤਣਾਅ ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਅਤੇ ਜੈਨੋਟੌਕਸਿਕ ਸੀ)।
- ਫਿਸੈਟੀਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਆਇਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਸੈਨੋਲਾਇਟਿਕ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ।
- ਦੋ ਚੂਹਾ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ: (i) ਪ੍ਰੋਗਰੋਇਡ ਚੂਹੇ (ਤੇਜ਼ ਉਮਰ ਮਾਡਲ) ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ p16^INK4a‑ਲੂਸਿਫਰੇਜ਼ ਰਿਪੋਰਟਰ ਸੀ, ਅਤੇ (ii) ਆਮ ਵਾਇਲਡ‑ਟਾਈਪ ਚੂਹੇ।
- ਮਨੁੱਖੀ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਜਾਂਚ: ਚਰਬੀ (ਐਡੀਪੋਜ਼) ਟਿਸ਼ੂ ਐਕਸਪਲਾਂਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਨੁੱਖੀ ਟਿਸ਼ੂ ‘ਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ
1. ਕਈ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਨੈਸੈਂਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਘਟੇ – ਤੀਬਰ ਜਾਂ ਅੰਤਰਾਲੀਕ ਫਿਸੈਟੀਨ ਇਲਾਜ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰੋਇਡ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਚੂਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਨੈਸੈਂਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਘਟਾਏ। ਇਹ “ਹਿਟ‑ਐਂਡ‑ਰਨ” ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਵਾਂਗ ਹੈ: ਇਕ ਛੋਟੀ ਕੁਰਸ ਸੈਨੈਸੈਂਟ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਲੀਅਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਡੋਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
2. ਚੁਣੀਦੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਸਾਰੇ ਟਿਸ਼ੂ ‘ਚ ਨਹੀਂ – ਫਿਸੈਟੀਨ ਨੇ ਚੂਹਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਐਡੀਪੋਜ਼ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਸੈਨੈਸੈਂਸ ਘਟਾਈ। ਲੇਖਕ ਇਸਨੂੰ “ਸੈੱਲ‑ਟਾਈਪ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ” ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਰਵਜਨਿਕ ਸੈੱਲ‑ਕਲੀਅਰ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ।
3. ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ – ਜਦੋਂ ਵਾਇਲਡ‑ਟਾਈਪ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਫਿਸੈਟੀਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਟਿਸ਼ੂ ਹੋਮਿਓਸਟੈਸਿਸ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ, ਉਮਰ‑ਸੰਬੰਧੀ ਪੈਥੋਲੋਜੀ ਘੱਟੀ, ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਅਤੇ ਅਧਿਕਤਮ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੋਵੇਂ ਵਧੇ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲਾਭ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਡੋਜ਼ ਬਾਰੇ: ਪੇਪਰ ਕੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ
ਪੂਰੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਡੋਜ਼ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਸਹੀ ਰੀਜੀਮ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖੋ:
- ਚੂਹਾ‑ਅਧਾਰਤ ਡੋਜ਼ ਸੀ, ਜੋ ਅੰਤਰਾਲੀਕ ਜਾਂ ਛੋਟੀ ਕੁਰਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕੋਈ ਕਲੀਨਿਕਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤੋਂ ਲਿਆ ਮਨੁੱਖੀ‑ਸਮਾਨ ਡੋਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।
- ਚੂਹਾ‑ਤੋਂ‑ਮਨੁੱਖੀ ਕਨਵਰਜ਼ਨ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ। ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ, ਅਵਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਅਤੇ ਬਾਡੀ‑ਸਰਫੇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਚੂਹਾ ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ‑ਪਰ‑ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਮਨੁੱਖੀ ਕੈਪਸੂਲ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦੇ। ਫਿਸੈਟੀਨ ਦੀ ਮੌਖਿਕ ਬਾਇਓਏਵੇਲੇਬਿਲਿਟੀ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਪੇਪਰ ਤੋਂ “ਮਨੁੱਖੀ ਡੋਜ਼” ਕਢ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਨੁਮਾਨੀ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਸਿਰਫ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਤੀਜੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਲਿਨਿਕਲ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ।
ਕਿਉਂ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ
ਫਿਸੈਟੀਨ ਦੀ ਆਕਰਸ਼ਕਤਾ ਕੁਝ ਵਿਲੱਖਣ ਗੁਣਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ:
- ਕੁਦਰਤੀ ਉਤਪਾਦ ਜਿਸਦੀ ਡਾਇਟਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲੰਬੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਾਲੀ ਹੈ।
- ਹਿਟ‑ਐਂਡ‑ਰਨ ਮਾਡਲ – ਅਰਥਾਤ ਅਨਿਯਮਿਤ, ਲਗਾਤਾਰ ਨਹੀਂ।
- ਚੂਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰ‑ਉਮਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ।
- ਮਨੁੱਖੀ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਸੀਮਿਤ ਤਬਦੀਲੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਐਕਸਪਲਾਂਟਸ ਵਿੱਚ।
ਇਹ ਕੰਮ ਵੱਡੇ NIH ਗਰਾਂਟਸ ਅਤੇ ਐਜਿੰਗ‑ਫੋਕਸਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨਾਂ (ਜਿਵੇਂ Glenn/AFAR) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪੱਕੀਆਂ ਗੈਰ‑ਰਸਾਇਣਿਕ ਲੈਬਾਂ ਤੋਂ ਆਉਦਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ
- ਚੂਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਹਸਤੱਖੇਪ ਜੋ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
- ਮਨੁੱਖੀ ਟਿਸ਼ੂ ਡਾਟਾ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਚਰਬੀ ਦੇ ਐਕਸਪਲਾਂਟਸ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫਿਸੈਟੀਨ ਮਨੁੱਖੀ ਟਿਸ਼ੂ ‘ਚ ਸੈਨੈਸੈਂਸ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਲਿਨਿਕਲ ਲਾਭ ਨਹੀਂ।
- ਸੈਨੈਸੈਂਸ ਇਕ ਜਟਿਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਸੈਨੈਸੈਂਟ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਜ਼ਖ਼ਮ ਠੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟਿਊਮਰ ਰੋਕਥਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
- ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਮਨੁੱਖੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ RCT ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਲੇਖਕ ਕਲਿਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ।
ਕੌਣ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ
- ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰ ਅਤੇ ਕਲਿਨੀਸ਼ੀਅਨ ਜੋ ਸੈਨੋਲਾਇਟਿਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀ‑ਕਲਿਨਿਕਲ ਰੈਫਰੈਂਸ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਸਪਲੀਮੈਂਟ‑ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਪਾਠਕ – ਇਸਨੂੰ ਹਾਈਪੋਥੈਸਿਸ‑ਜਨਰੇਟਿੰਗ ਨਤੀਜਾ ਸਮਝੋ, ਨਾ ਕਿ ਤੁਰੰਤ ਲੈਣ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼।
- ਚਿਕਿਤਸਾ ਹਾਲਤ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਲੈ ਰਹੇ ਲੋਕ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬਲੱਡ‑ਥਿੰਨਰ ਜਾਂ ਕੈਂਸਰ ਥੈਰੇਪੀ ਵਿੱਚ, ਉੱਚ‑ਡੋਜ਼ ਫਲੈਵੋਨਾਇਡ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ।
- ਕਲਿਨੀਕਲ ਟਰਾਇਲ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕ – ਫਿਸੈਟੀਨ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਰakho, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਅਸਲ ਟੈਸਟ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨਤੀਜਾ
ਇਹ ਪੇਪਰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਸੈਟੀਨ ਦਸ ਫਲੈਵੋਨਾਇਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਸੈਨੋਲਾਇਟਿਕ ਸੀ, ਚੂਹਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਐਡੀਪੋਜ਼ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਸੈਨੈਸੈਂਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਘਟਾਏ, ਅਤੇ ਬੁੱਢੇ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਮੱਧਮ ਅਤੇ ਅਧਿਕਤਮ ਉਮਰ ਦੋਵੇਂ ਵਧਾਈਆਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰੀ‑ਕਲਿਨਿਕਲ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਨੁੱਖੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੱਕ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਮਨੁੱਖੀ ਟਰਾਇਲਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਫਿਸੈਟੀਨ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾਕਾਰ ਲੈਬੋਰੇਟਰੀ ਖੋਜ ਹੀ ਰਹੇਗਾ, ਸਾਬਤ ਐਂਟੀ‑ਏਜਿੰਗ ਟੂਲ ਨਹੀਂ।
